Technika Alexandra

Początki

Zacznijmy od tego, że Technika Alexandra (TA) wzięła swoje imię od osoby, która odkryła pewną metodą na potrzeby rozwiązania swojego osobistego problemu. Tą osobą był Frederick Matthias Alexander (urodzony w Tasmanii w 1869 r.) a jego problem związany był z utratą głosu w czasie recytacji szekspirowskich monologów.

F.M. Alexander nie tylko z powodzeniem rozwiązał swój problem, ale osiągnął większą jakość wykonania niż przed pojawieniem się jego problemu wokalnego. Zachęcony przez wiele osób zaczął szerzej uczyć swojej techniki i ostatecznie wybrał się do Londynu aby jak najwięcej osób mogło skorzystać z jego odkryć.

Czym jest Technika Alexandra?

Najlepszą formą odpowiedzi na pytanie czym jest TA jest oczywiście bezpośrednie jej doświadczenie, ale zacznijmy od słów.

Stowarzyszenie Nauczycieli Techniki Alexandra (STAT) definiuję TA w następujący sposób:

Technika Alexandra to umiejętność, która pokazuje Ci jak zmienić stare nawyki, które powodują niepotrzebne napięcia we wszystkim co robisz.

Moja robocza definicja z kolei brzmi następująco:

Technika Alexandra to praktyczna eksploracja i eksperymentowanie z tym jak robimy to, co robimy.

Ważnym aspektem tego podejścia jest to, że zmiana i poprawa na lepsze następuje jako efekt uboczny procesu. Jeżeli na przykład chcę grać swobodniej, to zgodnie z zasadami T.A. nie będę starał się tego osiągnąć poprzez chcenie grać swobodniej. Takie bezpośrednie podejście okazuje się często nieowocne. Alternatywną strategią może być skupienie się na przykład na kierowaniu uwagi w określony sposób lub na wyborze pozytywnej intencji muzycznej.

Ciąg dalszy mógłby brzmieć:

Technika Alexandra skupia się na zmianie rzeczy, które potencjalnie możemy w pełnić kontrolować, czyli na zmianie przekonań, intencji, nastawienia, sposobu kierowania uwagi, świadomości ciała i świadomym wyborze reakcji na bodźce zewnętrzne i wewnętrzne. Te wszystkie elementy opisują to co Alexander nazywał „użyciem siebie”.

Tutaj widzimy, że Technika Alexandra wymaga od nas wzięcia odpowiedzialności za siebie. Z jednej strony może to być potencjalnie dużym wyzwaniem, ale jednocześnie daje obietnicę wewnętrznej swobody i wolności.

Na zakończenie mógłbym dodać, że

Technika Alexandra jest procesem reedukacji całej osoby. Proces ten skupia się bardziej na odejmowaniu niż dodawaniu. Celem jest usuwanie ingerencji, które ograniczają nasz komfort, samopoczucie i potencjał.

F.M. mówił:

If you stop doing the wrong thing, the right thing will do itself.

W kontekście muzyki można sparafrazować te słowa w ten sposób:

Gdy przestaniesz ingerować w swoją grę/śpiew, efektem tego będzie lepsze wykonanie.  

Na zakończenie chciałbym podzielić się inną definicją zapożyczoną od amerykańskiej nauczycielki Cathy Madden:

Technika Alexandra to konstruktywna i świadoma życzliwość względem siebie.

Uwielbiam jej definicję, ponieważ przypomina nam ona, że tak naprawdę mówimy o czymś więcej niż o technice – mówimy o żywej i życzliwej relacji z samym sobą.

Jak Technika Alexandra może pomóc muzykom?

Na początek chciałbym oddać głos rektorowi The Royal College of Music w Londynie. Prof. Colin Lawson mówi:

„Niewielu studentów, którzy przychodzą do RCM ma bardzo dobre „użycie” ciała i umysłu. Zdecydowana większość może skorzystać z metody psychofizycznej edukacji jaką oferuje Technika Alexandra. Zauważyłem, że kilku z naszych najlepszych studentów zajmowało się techniką w czasie studiów w RCM. Niektórzy laureaci międzynarodowych nagród wyraziło bardzo pozytywną opinię na temat ich doświadczeń z techniką w RCM.

Wygląda na to, że trzy grupy studentów, którym technika pomaga najbardziej to ci, którzy:

1) doświadczają dyskomfortu w czasie gry,
2) cierpią z powodu tremy,
3) mają wysokie osiągnięcia i szukają głębszego poziomu komunikacji z publicznością.”

Technika Alexandra oferuje muzykom pozytywną alternatywę do dotychczasowego sposobu myślenia i gry na instrumencie/śpiewu.

Pomaga uświadomić sobie, że w każdej sytuacji mamy wybór nastawienia, intencji i koordynacji na której opiera się gra/śpiew i daje konkretne strategie jak z powodzeniem zastosować te nowe odkrycia, aby polepszyć jakość wykonania i satysfakcję z gry.

Bez obaw – nikt nie będzie ingerował w Twoją technikę. Jeśli już, to celem jest pomóc Ci łatwiej stosować techniki, których się nauczyłaś/eś.

Oprócz tego TA pokazuje nam jak ćwiczyć lepiej, mądrzej, wydajniej, bez niepotrzebnego obciążania swojego ciała i umysłu. To oczywiście także ma wpływ na efektywny rozwój techniki instrumentalnej/wokalnej.

Technika Alexandra nie jest magiczną pigułką. Wymaga regularnej praktyki – na szczęście będąc muzykiem doskonale rozumiesz ten koncept. Sumiennie i regularnie aplikując TA możesz liczyć na to, że efekty będą widoczne.

Jak szybko możesz liczyć na rezultaty? To zależy od wielu czynników, ale z mojego doświadczenia mogę powiedzieć, że niektóre osoby widzą pozytywne zmiany od razu, niektóre potrzebują do 4-5 tygodni, zakładając oczywiście, że aktywnie są zaangażowane w proces zmiany – czyli ćwiczą.